So’nggi vaqtlarda QR-kod bilan bog’liq firibgarliklar avj olib bormoqda. Ushbu maqolada qalloblikning bosh nayranglarini ko’rib chiqamiz va o’zingizni bunday tahdidlardan qanday himoya qilish mumkinligini aytib beramiz.
Soxta veb-saytlar
Firibgarlar «fishing» saytiga boshlovchi QR-kodni yaratadilar. Bunday saytlar taniqli veb-saytlar nomi bilan niqoblanib, login, parol, bank kartangiz raqami kabi shaxsiy ma’lumotlaringizni so’raydilar.
Misol uchun, shahardagi restoranlardan birida kimdir menyuning original kodi ustiga o’zlarining QR-kodlarini yopishtirib ketishdi. Mijozlar uni skanerlab, buyurtma to’lovini tezroq amalga oshirish uchun bank kartasi ma’lumotlari so’raydigan fishing saytiga o’tishdi. Ba’zi mijozlar shu saytda ma’lumotlarini qoldirib, pullaridan bir zumda ayrildilar.
Qanday himoyalanish mumkin?
Xatarli DT
QR-kodni skanerlayotganingizda sizning qurilmangizga avtomat tarzda virus yoki zararli dasturiy ta’minot o’rnatilishi mumkin.
Masalan, reklama afishasida mahsulot haqida ma’lumot beruvchi QR o’rniga foydalanuvchi smartfoniga zararli ilovani o’rnatuvchi QR-kod joylashtirildi. Puxta o’ylangan rejaga ko’ra, ilovani o’rnatganingizdan so’ng zararli dasturiy ta’minot shaxsiy ma’lumotlaringizni o’g’irlashi yoki smartfoningizda boshqa xavfli amallarni bajarishi mumkin.
Qanday himoyalanish mumkin?
Soxta to’lovlar
Lo’ttibozlar soxta to’lov sahifalariga boshlovchi yolg’on QR-kodlarni joylashtirishadi. U yerda sizdan kartangiz raqami va SMS-kodni kiritishingizni so’rashadi va undan so’ng pullaringizni osongina o’marishadi.
Misol keltiradigan bo’lsak, shaharlarning biridagi avtoturargohda nayrangbozlar avtoturargoh avtomatlariga QR-kod yopishtirishdi. Haydovchilar esa mashina qo’yish uchun pul to’layapman deb o’ylab, soxta saytga o’tishdi va karta ma’lumotlarini kiritishdi. Shu orqali firibgarlar sizning "oltin sandiqchangizga” kalitni qo’lga kiritishdi.
Qanday himoyalanish mumkin?
AVO platinum kredit kartasi
Mijozlarimiz xavfsizligi bir uchun birinchi o'rinda
Tavsiyalar
Yuqoridagi oddiy tavsiyalarga amal qilgan holda, QR-firibgarlar tuzog’iga tushishdan o’zingingizni qutqarishingiz mumkin.
Maqoladagi ma'lumotlar nashr etilgan vaqt uchungina amal qiladi. AVO bank ushbu ma'lumotlar kelajakda ham xuddi shunday va dolzarb bo'lib qolishiga kafolat bermaydi. Qaror qabul qilishdan oldin eng so'nggi ma'lumotlarni tekshirishingizni maslahat beramiz.
*Maqoladagi fikr — muharrirning shaxsiy fikri bo'lib, u AVO bank pozitsiyasini ko'rsatmaydi. Bank ma'lumotlar to'g'riligi va undan foydalanish oqibatlari uchun javobgarlikni o'z zimmasiga olmaydi.
